Er verschijnen duizenden nieuwe spellen per jaar en het vraagt een hoop online lezen, video's bekijken en podcasts beluisteren om daar de vinger aan de pols te houden en te beslissen wat ik al dan niet in huis haal. Het leukste is nog wanneer een spel uit onverwachte hoek op mijn radar komt. Zo las ik op het Belgische subforum in Boardgamegeek een bericht van een Brit die een reis naar België plande en zich afvroeg waar hij hier het spel Puerto Banana kon vinden. Mij niet bekend, maar ik werd wel meteen benieuwd welk spel zo de moeite kon zijn om er vanuit Engeland in België naar op zoek te gaan.
Puerto Banana doet mij in meer dan één opzicht aan Skull denken. Een party game tot zes spelers, uitgelegd op vijf minuten en te spelen in minder dan een half uur. Een spel dat zó eenvoudig lijkt, dat je je eerst afvraagt of hier wel een spel in zit. Een spel tenslotte, dat je evengoed met een stapel bierkaartjes op café kan spelen, al brengen de bananenboten en container wat extra humor en sfeer die het spel kruiden.
We gaan bieden op bananen! Elke speler start met tien bananen en brengt een geheim bod uit op de eerste container met tien bananen. Als elk bod genoteerd is, worden de bordjes gedraaid en het hoogste bod wint de geveilde bananen, maar moet dan het verschil tussen dit hoogste en het op één na hoogste bod in bananen doorgeven aan de speler met dat tweede hoogste bod. De foto hieronder toont hoe dat werkt: we bieden voor tien bananen (rode container in het midden). De speler linksboven bracht het hoogste bod uit en krijgt de 10 bananen uit de rode container boven op de 10 die de speler al in de bananenboot had. Daarna geeft die speler 6 bananen (hoogste bod met 19 bananen min het tweede hoogste bod van 13 bananen) aan de speler met het tweede hoogste bod rechtsboven. Eindresultaat: 14 bananen voor de speler links boven, 16 voor de speler rechtsboven, de spelers onderaan hebben elk 10 bananen.
Voor elke nieuwe veiling bieden de spelers op een aantal bananen dat gelijk is aan het hoogste aantal in één van de boten, dus in het voorbeeld hierboven start een nieuwe veiling voor een container met 16 bananen (omdat de speler rechtsboven met 16 bananen als rijkste handelaar eindigde).
Ik kom nog even op het idee dat de winnaar van de veiling het verschil met het tweede hoogste bod moet uitbetalen, want dit is de twist waar het hele spel om draait. Dit betekent namelijk dat je zonder probleem (véél) meer dan het aantal bananen in je voorraad kan bieden: als de winnende spelers hierboven respectievelijk 59 en 53 bananen zouden geboden hebben, zou het eindresultaat net hetzelfde geweest zijn. Waarom je dan niet meteen vijfhonderd biljoen bananen biedt? Als je het verschil met het tweede hoogste bod niet kan uitbetalen, verlies je je hele voorraad bananen, en wordt de speler na jou het nieuwe hoogste bod.
Een hoog bod uitbrengen is dus geen enkel probleem, tenzij je te ver uit de buurt bent van het tweede hoogste bod. Maar ook: als het verschil wel groot genoeg wordt, kan de tweede plaats lucratiever zijn dan het winnende bod uitbrengen.... Het resultaat is een spel met vrijwel geen regels, dat bijna uitsluitend draait om de groepsdynamiek: als iedereen elkaar wat in evenwicht houdt, worden al snel honderden bananen geboden in de laatste veiling die een speler tot een voorraad van meer dan tweehonderd bananen kan brengen (wat het einde van het spel inluidt). Een spel dat amper een kwartiertje duurt, maar bij uitstek geschikt is om meer dan één rondje te spelen.
Als dit alles nog steeds als Chinees klinkt: spring eens binnen en kom dit eens uitproberen, ik kan u verzekeren dat het binnen de vijf minuten klikt. Het is niet zomaar dat ik in Wankel zoveel mogelijk spellen als demo aanbied: een spel moet je spelen om het te begrijpen, en dat geldt voor een eenvoudig party game evengoed als voor een complex expertenspel. Speaking of which: ik heb eindelijk Pax Pamir in de winkel beschikbaar! Als mensen naar mijn lievelingsspel vragen, zeg ik altijd dat dat volledig afhangt van de gelegenheid en het gezelschap waarmee ik ga spelen, maar als ik toch één spel moet uitkiezen, zou het Pax Pamir zijn. Lang voor ik met de winkel startte, zelfs nog vóór ik voor De Standaard reviews schreef, was dit één van de eerste spellen waar ik ooit over schreef.
(mijn toenmalige website is niet meer, ik moet eens zoeken of dat stuk nog ergens staat en post het dan hier)